واردات تجهیزات پزشکی | راهنمایی مدارک، مجوز و شرایط
واردات تجهیزات پزشکی فقط خرید کالا از یک شرکت خارجی و ترخیص آن از گمرک نیست. واردکننده باید پیش از خرید، امکان واردات محصول را بررسی کند، وضعیت آن را از نظر الزامات تجهیزات پزشکی مشخص کند، مدارک فنی و تجاری مورد نیاز را آماده کند و سپس مراحل ثبت سفارش، حمل، ترخیص و ورود کالا به چرخه توزیع را انجام دهد.
نکته مهم این است که قوانین و الزامات واردات برای همه تجهیزات پزشکی یکسان نیست.
در این راهنما، مراحل واردات تجهیزات پزشکی به ایران را از انتخاب کالا و تأمین کننده تا اخذ مجوز، ثبت سفارش، محاسبه هزینه ها و ترخیص بررسی می کنیم.
راهنمای سریع واردات تجهیزات پزشکی در ایران
اگر بخواهیم فرآیند را به زبان ساده خلاصه کنیم، واردات تجهیزات پزشکی معمولاً این مسیر را طی می کند:
- مشخص کردن محصول و بررسی امکان واردات
- بررسی الزامات و وضعیت ثبت محصول
- بررسی کد تعرفه و هزینه های واردات
- انتخاب تولیدکننده یا تأمین کننده خارجی
- دریافت پیش فاکتور و مدارک فنی کالا
- انجام مراحل مربوط به مجوز و ثبت اطلاعات تجهیزات پزشکی
- ثبت سفارش واردات
- خرید و پرداخت وجه طبق شرایط معامله
- حمل کالا و بیمه محموله
- اظهار کالا و انجام تشریفات گمرکی
- پرداخت حقوق ورودی و سایر هزینه های مربوط
- ترخیص کالا
- ورود کالا به انبار و ثبت موجودی
- انجام الزامات مربوط به توزیع و عرضه
نکته مهم این است که الزامات واردات برای همه تجهیزات پزشکی یکسان نیست و با توجه به نوع، کاربرد و مشخصات محصول ممکن است مدارک یا مجوزهای متفاوتی مورد نیاز باشد.
مراحل واردات تجهیزات پزشکی

1️⃣ انتخاب تجهیزات پزشکی و بررسی امکان واردات
اولین اشتباه رایج این است که واردکننده ابتدا کالا را از فروشنده خارجی خریداری کند و بعد به فکر مجوز و امکان ترخیص آن بیفتد.
در واردات تجهیزات پزشکی بهتر است ترتیب کار برعکس باشد.
قبل از پرداخت وجه یا ارسال کالا، مشخصات محصول را جمع آوری و بررسی کنید. حداقل اطلاعاتی که باید از فروشنده دریافت کنید عبارت اند از:
- نام دقیق محصول
- نام و مشخصات تولیدکننده
- برند
- مدل
- کشور سازنده
- کاربرد محصول
- کاتالوگ و مشخصات فنی
- تصاویر محصول و بسته بندی
- گواهی ها و مستندات فنی مرتبط
- تعداد و واحد کالا
- وزن و ابعاد بسته بندی
- قیمت و شرایط فروش
این اطلاعات بعداً برای شناسایی محصول، بررسی الزامات قانونی، تعیین ردیف تعرفه و انجام امور واردات مورد استفاده قرار می گیرد.
پیشنهاد برای مطالعه : ثبت شرکت تجهیزات پزشکی | توضیح مراحل و مدارک لازم
2️⃣ انتخاب تأمین کننده خارجی
بعد از مشخص شدن محصول، باید تأمین کننده خارجی مناسب پیدا کنید. برای پیدا کردن فروشنده می توانید از روش هایی مانند موارد زیر استفاده کنید:
- ارتباط مستقیم با تولیدکننده
- نمایشگاه های تخصصی تجهیزات پزشکی
- پلتفرم های B2B
- شرکت های بازرگانی و واسطه های معتبر
- نمایندگان رسمی برندها
- معرفی از طریق شبکه تجاری
اما پیدا کردن فروشنده به تنهایی کافی نیست. در تجهیزات پزشکی، اعتبار تولیدکننده و اصالت محصول اهمیت زیادی دارد.
پیش فاکتور یا Proforma Invoice
بعد از توافق اولیه، از فروشنده پیش فاکتور دریافت کنید. پیش فاکتور باید اطلاعاتی مانند موارد زیر را مشخص کند:
- نام فروشنده و خریدار
- نام و مشخصات کالا
- تعداد
- قیمت واحد
- قیمت کل
- ارز معامله
- شرایط پرداخت
- شرایط تحویل
- کشور مبدأ
- اطلاعات حمل در صورت مشخص بودن
پیش فاکتور یکی از اسناد مهم برای ادامه فرآیند تجاری است؛ بنابراین اطلاعات آن باید با مشخصات واقعی کالا مطابقت داشته باشد.
3️⃣ تعیین کد تعرفه گمرکی تجهیزات پزشکی

یکی از مهم ترین کارهایی که قبل از واردات باید انجام شود، تعیین کد تعرفه گمرکی یا HS Code کالا است.
کد تعرفه فقط برای محاسبه هزینه گمرکی اهمیت ندارد. طبقه بندی کالا می تواند روی الزامات واردات، مجوزها، محدودیت ها و نحوه انجام تشریفات گمرکی نیز تأثیر بگذارد.
کد تعرفه را چگونه پیدا کنیم؟
برای تعیین کد تعرفه، نباید فقط به توضیح فروشنده خارجی یا جستجوی نام فارسی کالا در اینترنت اکتفا کنید.
مشخصات فنی کالا، کاربرد، جنس، ساختار و نوع محصول باید بررسی شود و سپس ردیف تعرفه مناسب تعیین شود.
در مواردی که انتخاب بین چند ردیف تعرفه ممکن است، استفاده از نظر کارشناس امور گمرکی یا استعلام رسمی می تواند از مشکلات بعدی جلوگیری کند.
4️⃣ ثبت سفارش و انجام امور بازرگانی
یکی از مهم ترین سؤالات واردکنندگان این است که:
تعرفه واردات تجهیزات پزشکی چقدر است؟
پاسخ این سؤال برای همه تجهیزات یکسان نیست.
نرخ حقوق ورودی بر اساس ردیف تعرفه کالا و مقررات همان سال تعیین می شود. بنابراین اعلام یک عدد ثابت به عنوان «تعرفه واردات تجهیزات پزشکی» برای تمام کالاها اشتباه است.
توجه: چون تعرفه و مقررات ممکن است تغییر کند، برای محاسبه دقیق هزینه یک کالای مشخص، حتماً آخرین ردیف تعرفه و مقررات جاری را در منابع رسمی و مرجع مقررات صادرات و واردات بررسی کنید. عددی که در یک مقاله یا سایت قدیمی می بینید ممکن است دیگر معتبر نباشد. ابزار جستجوی تعرفه گمرکی
5️⃣ اخذ مجوز واردات تجهیزات پزشکی
در مقررات تجهیزات پزشکی، فرآیندهای مربوط به تولید، واردات، ترخیص، توزیع، عرضه، نصب و خدمات پس از فروش تحت نظارت قرار دارند. آیین نامه تجهیزات و ملزومات پزشکی نیز برای این زنجیره الزامات مشخصی تعیین کرده است. سامانه قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
به همین دلیل، داشتن کارت بازرگانی و امکان ثبت سفارش به تنهایی به این معنی نیست که هر تجهیز پزشکی را می توان بدون طی الزامات تخصصی وارد و عرضه کرد.
برای گرفتن مجوز واردات تجهیزات پزشکی از کجا شروع کنیم؟
اول باید وضعیت شرکت و محصول مشخص شود. به صورت عملی، واردکننده باید این موارد را بررسی کند:
- وضعیت فعالیت شرکت در حوزه تجهیزات پزشکی
- مشخصات تولیدکننده خارجی
- مشخصات دقیق محصول
- مدل و برند کالا
- وضعیت ثبت محصول
- مدارک فنی و کیفیت
- الزامات مربوط به همان نوع تجهیز
- وضعیت شناسه و ثبت محصول در سامانه های مربوط
پرتال اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی، IMED، مرجع مهمی برای فرآیندها و اطلاعیه های این حوزه است. در اطلاعیه های این اداره نیز برای شرکت های واردکننده فعال، موضوعاتی مانند داشتن IRC معتبر مطرح شده است. پرتال اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی (IMED)
6️⃣ مدارک لازم برای واردات تجهیزات پزشکی
فهرست مدارک به نوع کالا و فرآیند واردات بستگی دارد، اما واردکننده معمولاً باید مجموعه ای از اسناد تجاری، حمل، فنی و مجوزهای مربوط به کالا را آماده کند.
| مدرک | کاربرد |
| فاکتور تجاری | مشخص کردن ارزش و مشخصات کالای خریداری شده |
| پکینگ لیست | مشخص کردن تعداد، بسته بندی، وزن و محتویات محموله |
| گواهی مبدأ | مشخص کردن کشور مبدأ کالا |
| بارنامه | مشخص کردن اطلاعات حمل کالا |
| کاتالوگ و مدارک فنی | بررسی مشخصات و کاربرد محصول |
| گواهی های کیفیت و استاندارد | اثبات رعایت الزامات مربوط به کالا |
| مجوزها و تأییدیه های لازم | اثبات رعایت الزامات مربوط به واردات و عرضه کالا |
| اسناد بیمه | پوشش ریسک حمل محموله |
فاکتور تجاری چه اطلاعاتی باید داشته باشد؟
فاکتور تجاری باید اطلاعاتی مانند موارد زیر را مشخص کند :
- نام فروشنده
- نام خریدار
- شرح کالا
- تعداد
- قیمت واحد
- ارزش کل
- ارز معامله
- شرایط معامله
7️⃣ ثبت و خرید تجهیزات پزشکی
ثبت سفارش فقط وارد کردن نام کالا نیست. اطلاعاتی مانند مشخصات کالا، فروشنده، کشور مبدأ، ارزش معامله و اطلاعات مرتبط با واردات در این فرآیند مطرح می شود.
در این مرحله، تطابق اطلاعات ثبت سفارش با اسناد خرید و مشخصات کالا بسیار مهم است.
سامانه جامع تجارت ایران یکی از سامانه های اصلی در فرآیندهای تجارت خارجی کشور است و فعالان واردات باید آخرین دستورالعمل ها و الزامات مربوط به ثبت سفارش را در زمان اقدام بررسی کنند.
پس از طی مراحل لازم، واردکننده طبق قرارداد و شرایط معامله، پرداخت را انجام می دهد.
روش پرداخت به شرایط قرارداد، کشور مبدأ، محدودیت های بانکی، روش تأمین ارز و مقررات جاری بستگی دارد؛ بنابراین نمی توان یک روش پرداخت را برای تمام واردات تجهیزات پزشکی پیشنهاد کرد.
قبل از پرداخت بهتر است این موارد به صورت مکتوب مشخص باشند:
- قیمت نهایی
- تعداد کالا
- مدل کالا
- شرایط تحویل
- زمان آماده سازی
- مسئولیت حمل
- شرایط بیمه
- شرایط پرداخت
- شرایط جبران خسارت یا مغایرت
8️⃣ حمل تجهیزات پزشکی از کشور مبدأ به ایران

بعد از آماده شدن کالا، باید روش حمل انتخاب شود.
حمل هوایی
برای کالاهایی که:
- ارزش بالایی دارند،
- وزن یا حجم آن ها نسبتاً پایین است،
- یا زمان تحویل برای واردکننده اهمیت زیادی دارد،
حمل هوایی می تواند گزینه مناسبی باشد.
حمل دریایی
برای محموله های بزرگ و حجیم، حمل دریایی معمولاً گزینه اقتصادی تری است؛ البته زمان حمل آن بیشتر است.
حمل زمینی
برای واردات از برخی کشورهای همسایه و مسیرهای منطقه ای، حمل زمینی مورد استفاده قرار می گیرد.
9️⃣ بیمه بار تجهیزات پزشکی
در زمان بیمه کردن کالا، فقط قیمت خرید را در نظر نگیرید؛ باید شرایط پوشش بیمه، نوع حمل، خطرات تحت پوشش و استثنائات قرارداد را نیز بررسی کنید.
برای مثال، اگر تجهیزات در اثر ضربه در زمان حمل آسیب ببینند، باید از قبل مشخص باشد که چنین خسارتی تحت پوشش بیمه قرار دارد یا خیر.
🔟 ترخیص تجهیزات پزشکی از گمرک
بعد از رسیدن محموله، کالا وارد مرحله ترخیص می شود. در این مرحله، اسناد و اطلاعات کالا بررسی می شوند و واردکننده باید تشریفات گمرکی مربوط به محموله را انجام دهد.
به صورت ساده، فرآیند ترخیص شامل این مراحل است:
- خروج کالا از گمرک
- ارائه و ثبت اطلاعات اظهار
- ارائه اسناد مورد نیاز
- بررسی اطلاعات و ارزش کالا
- کنترل و ارزیابی کالا در صورت نیاز
- محاسبه حقوق ورودی و سایر مبالغ
- پرداخت مبالغ تعیین شده
- انجام مراحل نهایی ترخیص
1️⃣1️⃣ هزینه واردات تجهیزات پزشکی چگونه محاسبه می شود؟
هزینه واقعی واردات فقط قیمت خرید کالا نیست. برای رسیدن به قیمت تمام شده باید مجموعه ای از هزینه ها را در نظر بگیرید:
قیمت خرید کالا + حمل + بیمه + حقوق و عوارض مربوط + هزینه های ترخیص + هزینه های جانبی = هزینه تمام شده واردات
البته نحوه محاسبه هر جزء و مبنای محاسبه آن به مقررات و مشخصات کالا بستگی دارد.
یک مثال کاربردی
فرض کنید یک شرکت تجهیزات پزشکی یک محموله دستگاه پزشکی خریداری کرده است. هزینه های شرکت ممکن است شامل این موارد باشد
| نوع هزینه | نمونه |
| خرید خارجی | مبلغ پرداختی به تولیدکننده |
| حمل | هزینه انتقال کالا تا مقصد |
| بیمه | هزینه بیمه محموله |
| گمرک | مبالغ مربوط به حقوق ورودی و سایر موارد قانونی |
| ترخیص | هزینه خدمات و فرآیند ترخیص |
| انبارداری | هزینه نگهداری کالا در صورت ایجاد هزینه |
| حمل داخلی | انتقال کالا از گمرک به انبار شرکت |
بنابراین اگر شرکت فقط مبلغ فاکتور خارجی را در حسابداری ثبت کند، قیمت واقعی تمام شده کالا مشخص نخواهد شد.
مشاوره خرید نرم افزار حسابداری تجهیزات پزشکی معین
تعرفه و هزینه های گمرکی را از کجا بررسی کنیم؟
برای دریافت اطلاعات دقیق و به روز درباره تعرفه یک کالای مشخص، ردیف تعرفه و مقررات قابل اعمال در زمان واردات را بررسی کنید و برای تصمیم مالی نهایی، به آخرین اطلاعات گمرک و مقررات رسمی استناد کنید.
درخواست محاسبه هزینه ترخیص کالا از گمرک
توجه پایانی: مقررات واردات تجهیزات پزشکی، تعرفه ها، محدودیت ها و الزامات سامانه ای ممکن است تغییر کنند. مطالب این مقاله برای آشنایی با مسیر کلی و نکات عملی واردات تهیه شده است؛ پیش از انجام معامله یا ارسال هر محموله، آخرین مقررات مربوط به همان کالا را از مراجع رسمی بررسی کنید.
مطالب مرتبط :
مالیات تجهیزات پزشکی در ایران: قوانین، نرخ
سوالات متداول
برای گرفتن مجوز واردات تجهیزات پزشکی از کجا اقدام کنیم؟
پرتال اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو (IMED) یکی از مراجع اصلی اطلاع رسانی و انجام فرآیندهای مرتبط با تجهیزات پزشکی است. برای هر محصول باید آخرین دستورالعمل و فرآیند اعلام شده در این مرجع بررسی شود.
تعرفه گمرکی واردات تجهیزات پزشکی چقدر است؟
نرخ تعرفه برای همه تجهیزات پزشکی یکسان نیست و به ردیف تعرفه کالا و مقررات جاری بستگی دارد. بنابراین برای اعلام عدد دقیق باید ابتدا کد تعرفه محصول مشخص شود و سپس جدول تعرفه سال مربوطه بررسی شود.
مهم ترین مدارک واردات تجهیزات پزشکی چیست؟
پیش فاکتور، فاکتور تجاری، پکینگ لیست، بارنامه، گواهی مبدأ، مدارک فنی و گواهی های مرتبط با محصول از جمله اسناد مهم هستند؛ اما فهرست نهایی مدارک با توجه به نوع تجهیز و فرآیند واردات تعیین می شود.