عوارض و مالیات چیست و چگونه محاسبه می شود؟
مالیات و عوارض هر دو پرداخت قانونی و اجباری اند، اما یک معنی ندارند. مالیات معمولاً برای تأمین هزینه های عمومی دریافت می شود؛ عوارض بیشتر به یک خدمت، فعالیت، کالا یا منفعت مشخص ارتباط دارد. در واردات نیز حقوق گمرکی، سود بازرگانی و مالیات و عوارض ارزش افزوده ارقام جداگانه ای هستند.
تفاوت مالیات و عوارض
| موضوع | مالیات | عوارض |
| هدف معمول | تأمین هزینه های عمومی کشور | تأمین هزینه یا جبران اثر یک خدمت، فعالیت یا منفعت مشخص |
| نمونه | مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده | عوارض شهری، آلایندگی و برخی عوارض کالا |
| الزام پرداخت | در صورت تحقق شرایط قانونی اجباری است | در صورت تحقق شرایط قانونی اجباری است |
اگر موضوع شما ملک است، از راهنمای محاسبه مالیات ملک استفاده کنید.
برای تراکنشهای فروشگاهی نیز راهنمای محاسبه مالیات کارتخوان را بررسی کنید.
عوارض و مالیات کالای وارداتی بر چه اساسی محاسبه میشود؟
- کد HS برای طبقه بندی نوع محصول استفاده می شود. مقامات گمرکی از این کد کالا برای مشخص شدن آنچه در حال حمل است، اعمال مالیات، عوارض و هرگونه مقررات مربوط به آن کالا استفاده می کنند.
- ارزش کالا، هزینه حمل و نقل و بیمه به گمرک کمک می کند تا عوارض و مالیات را تعیین کند و محموله شما را ترخیص کند. به همین دلیل ذکر ارزش صحیح در فاکتور تجاری ضروری است.
- درج شرح کالا در فاکتور تجاری که شامل مصرف نهایی محصول و کشور سازنده می باشد برای اطمینان از طبقه بندی صحیح کالاها کد HS و توضیحات کالا باید مطابقت داشته باشند
- قراردادهای تجارت بین المللی بین کشورها می تواند بر میزان مالیات و عوارض یک محموله تأثیر بگذارد. اگر کالاها را بین کشورهایی ارسال میکنید که دارای یک توافق تجاری مشترک هستند ممکن است آنها از عوارض معاف باشند یا واجد شرایط کاهش نرخ پرداخت عوارض باشند
- در فاکتور تجاری توافق بین فرستنده و گیرنده و اینکه چه کسی هزینه های حمل و نقل از جمله مالیات و عوارض را پرداخت می کند تعریف می شود.
چه اطلاعاتی برای محاسبه دقیق لازم است؟
- کد تعرفه یا HS صحیح کالا؛
- شرح، مقدار و کشور مبدأ کالا؛
- سیاهه خرید و اسناد پرداخت؛
- هزینه حمل، بیمه و سایر هزینه ها تا اولین دفتر گمرکی؛
- نرخ ارز مبنای اظهار؛
- نرخ حقوق ورودی و وضعیت ممنوعیت، معافیت یا ترجیح قانونی؛
- نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده همان کالا.
حقوق ورودی چگونه محاسبه می شود؟
ابتدا باید نرخ عوارض کالای مورد نظر را تعیین کنید. این نرخ بسته به کشوری که به آن ارسال می کنید متفاوت است. برای یافتن نرخ عوارض به صفحه تعرفه گمرکی یا تجاری وب سایت کشور مقصد مراجعه کنید. معمولاً می توانید با استفاده از کد HS یا توضیحات محصول نرخ عوارض را جستجو کنید. محاسبه دقیق به کد HS، ارزش گمرکی و مقررات روز وابسته است.
ارزش گمرکی چگونه تعیین می شود؟
طبق ماده ۱۴ قانون امور گمرکی، ارزش گمرکی کالای ورودی بر پایه بهای خرید در مبدأ، هزینه بیمه و حمل ونقل و سایر هزینه های متعلق تا ورود به اولین دفتر گمرکی تعیین می شود. تبدیل ارز نیز با نرخ اعلام شده برای روز اظهار انجام می شود. اگر اسناد یا ارزش اظهارشده پذیرفته نشود، گمرک طبق روش های قانونی ارزش را تعیین می کند.
حقوق ورودی تقریبی = ارزش گمرکی × نرخ حقوق ورودی کالا
مالیات و عوارض ارزش افزوده واردات
طبق ماده ۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، مأخذ محاسبه مالیات و عوارض واردات برابر مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی است. سپس نرخ قانونی همان کالا روی این مأخذ اعمال می شود. نرخ عمومی فعلی ۱۰ درصد است، اما برخی کالاها معاف یا دارای نرخ خاص اند.
مالیات و عوارض واردات = (ارزش گمرکی + حقوق ورودی) × نرخ مالیات و عوارض
مثال ساده
فرض کنید ارزش گمرکی کالا ۱۰۰ میلیون تومان و حقوق ورودی آن ۱۵ میلیون تومان باشد. اگر کالا مشمول نرخ عمومی ۱۰ درصد باشد، مأخذ ارزش افزوده ۱۱۵ میلیون تومان و مالیات و عوارض آن ۱۱٫۵ میلیون تومان است. هزینه خدمات گمرکی و سایر پرداخت های احتمالی جداگانه محاسبه می شوند.
چه زمانی باید عوارض و مالیات یک محموله را پرداخت کنم؟
معمولاً باید قبل از خروج کالا از گمرک عوارض آن را پرداخت کنید. ممکن است شرکت های صادراتی بتوانند از طرف شما پولی بپردازد تا مطمئن شوند کالاهای شما به سرعت آزاد می شود و آنها هزینه ها را برای شما فاکتور کنند.
اشتباه های رایج
- یکی دانستن عوارض شهری با حقوق ورودی؛
- استفاده از نرخ ثابت برای همه کالاهای وارداتی؛
- محاسبه ارزش افزوده فقط روی قیمت خرید و حذف حقوق ورودی از مأخذ؛
- استفاده از اصطلاح HTS آمریکا به جای ردیف تعرفه و HS مورد استفاده در ایران؛
- نادیده گرفتن هزینه های حمل و بیمه در ارزش گمرکی؛
- جمع کردن هزینه خدمات گمرکی با مالیات و حقوق ورودی بدون تفکیک.
جمع بندی
برای محاسبه مبلغ واردات، ابتدا ارزش گمرکی را تعیین کنید، سپس حقوق ورودی را براساس ردیف تعرفه به دست آورید و مالیات و عوارض ارزش افزوده را روی مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی محاسبه کنید. نرخ ها و معافیت ها به کالا و سال اظهار وابسته اند و باید از منابع رسمی همان زمان بررسی شوند.