انواع مرخصی در قانون کار

انواع مرخصی

انواع مرخصی: یکی از مسائل پر اهمیت برای کارکنان یک سازمان، موضوع مرخصی است. مرخصی امری ضروری در هر شرکت و سازمانی است که از فرسودگی شغلی تا حدود زیادی جلوگیری می کند. مرخصی می تواند برای مسائل مهمی به کارگرفته شود؛ از جمله انجام کارهای ضروری خارج از محیط کار یا استراحت و مسافرت. انواع مرخصی در قانون کار شامل موارد به خصوصی می شوند. 

در این مقاله قصد داریم به انواع مرخصی در قانون کار بپردازیم و با آنها آشنا شویم.

انواع مرخصی در قانون کار

قانون کار برای حمایت از کارمندان و کارکنان یک شرکت و سازمان، تدابیری اندیشده است. به دلیل سوء استفاده از کارکنان در برخی سازمان ها، انواع مرخصی به صورت قانونی برای این افراد در نظر گرفته شده است. در این بخش با انواع آن آشنا خواهیم شد.

مرخصی های قانون کار به چهار دسته تقسیم می شوند. این دسته ها شامل مرخصی استحقاقی، استعلاجی، بدون حقوق و زایمان می باشند. در ادامه هریک را بصورت مفصل بررسی می کنیم.

مرخصی استحقاقی

مرخصی استحقاقی یکی از انواع مرخصی در قانون کار است که همراه با حقوق است. این مرخصی به تعطیلی های با حقوقی که هر کارمند حق استفاده از آن را دارد گفته می شود. میزان این مرخصی در ماه شامل 2.5 روز است. این تعداد روز جدا از 4 جمعه در ماه محاسبه شده است.

به تمام این روزها، روز 11 اردیبهشت نیز افزوده می شود. روز 11 اردیبهشت که روز کارگر نام گذاری شده است، مطابق قانون کار تعطیل است.

مطابق ماده 64 قانون کار، مرخصی استحقاقی سالانه کارگران، جمعا یک ماه است که با محاسبه حقوق باید در نظر گرفته شود. موارد دیگری شامل مرخصی استحقاقی می شوند. مرخصی حج تمتع به طور کلی تنها یک بار در تمام مدت کار قابل استفاده است. نوع دیگری از این نوع مرخصی، مرخصی ازدواج دائم، فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان می شود و مدت آن در قانون کار مطابق 3 روز است.

هم چنین مرخصی های ساعتی نیز در دسته مرخصی های استحقاقی قرار می گیرند. این مرخصی ها میتوانند بین 2 الی 6 ساعت باشند و در صورتی که به 8 ساعت برسد، مرخصی روزانه در نظر گرفته می شود.

انواع مرخصی

در بسیاری از شرکت ها و سازمان ها، کارفرمایان مرخصی های استحقاقی کارگران را می خرند تا آنها را به حضور در محل کار تشویق کنند.

مرخصی استعلاجی

نوعی دیگر از انواع مرخصی، مرخصی استعلاجی است که کارمند برای درمان بیماری می تواند از آن استفاده کند. این نوع مرخصی اغلب باعث ایجاد اختلافتی میان کارگر و کارفرما می شود. دلیل  این اختلاف، تعیین نشدن سقفی مشخص برای تعداد روزهای مرخصی است. 

کارمندان مشمول قانون کار، هنگام بیماری امکان استفاده از مرخصی استعلاجی را دارند. مدت زمان مرخصی های استعلاجی تنها توسط سازمان تامین اجتماعی مشخص می شود و در صورت تایید آن، حقوق روزانه به کارمند تعلق می گیرد.

مرخصی بدون حقوق

نوعی دیگر از مرخصی، مرخصی بدون حقوق نام دارد. قوانین استفاده از این نوع مرخصی میان کارگر و کارفرما باید ثبت شود و تنها در صورت تایید کارفرما مورد استفاده قرار می گیرد. همانطور که از نام این مرخصی نیز پیداست، در صورت استفاده از آن حقوقی برای کارگر در نظر گرفته نمی شود.

مرخصی زایمان

از دیگر انواع مرخصی که در قانون کار به آن اشاره شده است، مرخصی زایمان نام دارد. این مرخصی برای حمایت از بانوان شاغل در نظر گرفته شده است و دستمزد آن توسط سازمان تامین اجتماعی پرداخت می شود. 

مرخصی زایمان از 6 ماه، به 9 ماه افزایش پیدا کرده است و در این مدت، دو سوم حقوق کارمند، به او پرداخت می شود. نکته دیگر در این نوع مرخصی، استفاده آقایان از آن است. برای افرادی که به تازگی صاحب فرزند شده اند مطابق قانون کار، دو هفته پس از زایمان مرخصی درنظر گرفته می شود. 

این نوع مرخصی در بعضی سازمان ها و شرکت ها 6 ماه است و برای آقایان نیز، تنها در صورت تایید کارفرما مورد استفاده قرار می گیرد.

برای استفاده از مرخصی زایمان و دریافت کمک هزینه بارداری، مدارکی لازم است. این مدارک شامل موارد زیر می باشد:

  • گواهی پزشک
  • دفترچه درمانی
  • برگه تایید از مراجع پزشکی مرتبط
  • فتوکپی تمام صفحات شناسنامه پدر و مادر
  • فتوکپی شناسنامه فرزند
  • خلاصه پرونده ترخیص از بیمارستان

مرخصی اجباری چیست؟

در بعضی شرایط مانند کاهش سوددهی شرکت یا در آستانه ورشکستگی قرار گرفتن، بعضی شرکت ها کارمندان خود را به مرخصی اجباری می فرستند. این نوع مرخصی به دلیل کاهش هزینه های جاری اتفاق می افتد. در صورتی که این نوع مرخصی بدون حقوق در نظر گرفته شود، کاری غیر قانونی است و اجرای آن ممنوع است. بنابراین تنها در صورتی کارفرما می تواند از این نوع مرخصی استفاده کند که حقوق کارمندان و کارکنان را پرداخت نماید. هم چنین کارفرما چنین حقی ندارد که مرخصی اجباری را از مرخصی استحقاقی کسر کند.

موضوع دیگری مرتبط با این موضوع وجود دارد که تعلیق نام دارد. در شرایطی مانند بیماری کرونا، بعضی شرکت ها یا سازمان ها بصورت کامل تعطیل شدند. در این شرایط کافرما می تواند توسط قانون کار و تعطیلی کسب و کار، پرسنل خود را تعدیل کند. این نوع تعدیل بدون حقوق و مزایاست و تا زمانی که شرکت مجددا راه اندازی نشده باشد، حقوقی به کارکنان شرکت تعلق نمی گیرد.

انواع مرخصی

جمع بندی

موضوع مرخصی اهمیت بالایی میان کارکنان هر سازمان یا شرکتی دارد. آشنایی با انواع مرخصی به کارگران کمک می کند تا از حق و حقوق خود با خبر باشند و در صورت قرار گرفتن در شرتیط قانون کار، از مرخصی های خود چه با حقوق و چه بدون حقوق استفاده نمایند.

در صورت ایجاد سوال یا نیاز به مشاوره می توانید با گروه نرم افزار حسابداری معین در ارتباط باشید.

ارسال یک پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *